abone ol: Sunular | Yorumlar

YaÅŸamın Kendisine Karşı Komplonun NiÅŸanesi Olarak: Haç Dini! Ama Benim Gölümde Dansediyorsun – Ebru M. Kayır

Geleceğin Müziği: Reachtable

0 comments

Enstrüman yapımcıları, geometrik cisimlerin hareket ettirilmesiyle ses üreten bir sintisayzır geliştirdi.

DeneyselliÄŸe düşkünlüğü ile tanınan İzlandalı ÅŸarkıcı Björk sahnede “Declare Independence” adlı parçasını seslendiriyor. Parçanın altyapısına keskin dissonanslarla bölünen sert, uyumsuz vuruÅŸlar gömülü. California’daki Coachella festivalinin izleyicileri kendinden geçiyor.

Gösterinin yıldızı Björk, ama bir yıldız daha var sahnede.

MüziÄŸi üreten enstrüman. Duvardaki ekranlara yakın plan görüntüsü yansıyor: Masa büyüklüğünde, mavi parlayan, dairevi bir cam levha. Bir müzisyen, oyun planını andıran yüzeyin üzerine eÄŸilmiÅŸ, küçük nesneleri hareket ettiriyor: Dörtgenler, diskler, zarlar… Nesnelerin arasında elektronik vuruÅŸların ritmine uygun olarak parlak ÅŸimÅŸekler çakıyor, dalgalar kabarıyor, eÅŸmerkezli desenler beliriyor.

Bu alışılmadık cihazın adı “ReacTable”. Günümüz sintisayzırlarının fütüristik bir versiyonu. Barcelona’daki Pompeu Fabra Üniversitesi Music Technology Group bünyesinde faaliyet gösteren dijital enstrümanlar tasarım grubu tarafından geliÅŸtirildi. Müzikal oyun masası aslında Björk’ün konserinde kullanıldığı ÅŸekliyle “solo” deÄŸil grup enstrümanı olarak düşünülmüş: Birden fazla icracı masa üzerindeki nesneleri hareket ettirerek ve çevirerek karmaşık ve dinamik ses yapıları oluÅŸturulabiliyor.

ReacTable, eski sintisayzırların temel çalışma prensibine dayanıyor. Elektromanyetik sinüs dalgaları ses dalgalarına dönüştürülüp duyulur hâle getiriliyor. TitreÅŸimlerin modülasyonu, örneÄŸin genleÅŸmeleri veya sıkışmaları ile ses yüksekliÄŸi, rengi ve ÅŸiddeti deÄŸiÅŸtiriliyor. Birden fazla sinüs dalgasının üst üste binmesiyle flüt ya da piyano sesi üretilebiliyor. Öte yandan, klasik sintisayzırlarda her çıkış dalgası tuÅŸa basılarak oluÅŸturulurken, ReacTable’de daha bu aÅŸamada bile karmaşık bir süreç iÅŸliyor: Masanın altındaki bir kamera saydam diskin üzerindeki her hareketi kaydediyor ve bu bilgileri ses üreten yazılıma aktarıyor. Diskin üzerindeki her nesne ses üretiminde farklı bir iÅŸlev üstleniyor. Kamera basık bir dikdörtgenin varlığını kaydedince yazılım bir sesle tepki veriyor örneÄŸin.

Dikdörtgenin çevrilmesi frekansı, dolayısıyla ses frekansını değiştiriyor. Köşeleri yuvarlatılmış nesneler ses filtresi işlevi görüyor, küpler de çevrildiğinde değişen ritimler oluşturuyor. Cam yüzeyde ne kadar fazla sayıda obje hareket ettirilirse, ses yapısı o denli karmaşıklaşıyor. Masanın altına yerleştirilen bir projektör sintisayzır yazılımının ürettiği ve değiştirdiği ses dalgalarını tekrar diske yansıtıyor. Müzisyenler bu sayede kontrollü ses üretebiliyor, zira hangi nesnelerin birbirleriyle etkileşim içinde olduğunu ancak bu şekilde anlayabiliyorlar.

Åžimdilik dünyada sadece yedi adet ReacTable var. Zira proje baÅŸta görsel-iÅŸitsel bir deneyden ibaretti. Björk ile gelen baÅŸarı, Avusturya Linz’deki Ars Electronica’da kazanılan Golden Nica 2008 ödülü ve artan ilgi üzerine müzik masası mucitleri ÅŸimdiden ticari bir sürüm üzerinde çalışmaya baÅŸladı.

GeoTürkiye Dergisi, Sayı 37

Benzer yazı bulunamadı, ancak bu yazılara bakabilirsiniz.


Leave a Reply